Η Ιστορική «ΔΙΑΙΡΕΣΗ» της Μάνης

 

ΦΕΚ Α / 8 / 12.01.1938

Αναγκαστικός Νόμος ύπ΄ άριθ. 1026. 1938

Περί υπαγωγής των προελθουσών έκ τέως Δήμων

Αβίας, Λεύκτρου καί Καρδαμύλης εις τον Νομόν Μεσσηνίας.

 

Ο Μεταξικός Νόμος που επέβαλε τη διάσπαση της ενότητας και της ιστορικής συνέχειας της μοναδικής περιοχής που παρέμεινε διοικητικά αυτόνομη, πολιτισμικά συμπαγής, οικιστικά διαφορετική και ιστορικά ξεχωριστή στην πορεία των ετών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και της Οθωμανικής κυριαρχίας.

 

Με σεβασμό στην ιστορική αυτή της πορεία η διοικητικής ενότητα της Μάνης διατηρήθηκε και ενισχύθηκε κατά τη Βασιλεία του Όθωνα και έως το έτος 1937. Άλλοτε ως ξεχωριστός Νομός και άλλοτε ως τμήμα του Νομού Λακωνίας.

 

Με τον Α.Ν. 1026 η κυβέρνηση  Μεταξά απέσπασε το βόρειο τμήμα της Δυτικής Μάνης, της Έξω Μάνης, από την επαρχία Οιτύλου της Λακωνίας και το προσάρτησε στην επαρχία Καλαμών του Νομού Μεσσηνίας.

Στόχος και  σκοπός της απόσχισης αυτής ήταν η διαίρεση του ενιαίου της  Μανιάτικης φυλής έτσι ώστε να επιτευχθεί η αποδυνάμωση της ενότητας της σκληροτράχηλης κοινωνίας, που εξακολουθούσε να φοβίζει και να θεωρείται απειλή από ορισμένους ακόμα και μετά την ίδρυση του νέου Ελληνικού κράτους.

 

Ακόμα και σήμερα που η Μάνη παραμένει διοικητικά χωρισμένη στους Δήμους Ανατολικής Μάνης και Δυτικής Μάνης. Η Ιερά Μητρόπολη Μάνης, παραμένει ενιαία & αδιάσπαστη. Αποτελεί δε για τους Μανιάτες μνήμη και αναφορά στα ιστορικά, πολιτισμικά και γεωγραφικά όρια της πατρίδας τους.

 

Η σύσταση ενός ενιαίου Δήμου Μάνης παραμένει το όνειρο όσων γεννήθηκαν, κατοικούν και έλκουν την καταγωγή τους από την Ιερή αυτή Γη για λόγους πρωτίστως ιστορικούς και ακολούθως αναπτυξιακούς, οικονομικούς περιβαλλοντικούς. Θα ήταν ένας ελάχιστος φόρος τιμής, ένα δείγμα ευγνωμοσύνης  και αναγνώρισης της συμβολής των τέκνων της  γης αυτής στην απελευθέρωση και την ανασυγκρότηση του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους.

 

 



Το Μανιάτικο Μοιρολόϊ

Μοιρολόι στον Αργιλιά

φωτογραφία Γιάννη Βουρλίτη

Θρήνος, χορός τραγικός, εκφραστικός σπαραγμός

Tο άσμα της μοίρας, του μοιραία αποδεκτού, της παραδοχή του αναπόφευκτου.
Ο τελευταίος αποχαιρετισμός, ο ύμνος του θανάτου, το ξόδιασμα.
Η ύστατη τιμή στο σώμα & την ύλη του «ταξιδευτή».
H μέγιστη στιγμή έκφρασης της μάνας, της κόρης, της γυναίκας, της αδελφής.

 

Πολεμόπυργοι & Πυργόσπιτα

Βάθεια, δεκαετία 1970

 

 

Τα σπουδαιότερα αρχιτεκτονικά μνημεία της Ελλάδος, σήμα και σύμβολο της Μάνης. Αρχέτυπο στοιχείο της περηφάνιας του λαού που ζει στο νοτιότερο άκρο Ελληνικής γης. Λιτή, σκληρή, αυστηρή αρχιτεκτονική. Σφραγίδα ανεξίτηλη στην ιδιότυπη κοινωνική διάρθρωση της.

Αμυντικό μέσο, της εποχής της Οθωμανικής κυριαρχίας. Σημαντικός παράγων αποτροπής επίδοξων κατακτητών, μέσο διατήρησης της ανεξαρτησίας του τόπου και ισχυροποίησης κάθε φαμίλιας.

Λιθόδμητες πολυώροφες κατασκευές, εξ' ολοκλήρου από πέτρα, το «μόνο εν αφθονία φυσικό πόρο» της άγονης γης. Σε απόλυτη αρμονία με το τοπίο, δεμένοι οπτικά με τους βράχους, τις πτυχώσεις των βουνών, το άνυδρο άγονο, τραχύ έδαφος της. Πολυώροφα, μονοκόμματα, τετράπλευρα οικοδομήματα. Αγέρωχα ορθά, στηριζόμενα σε χοντρούς πέτρινους τοίχους, θεμελιωμένους σε πελώριους ογκόλιθους, κατασκευασμένους με αιχμηρές τεφρές πέτρες, χωρίς ανοίγματα ή με ελάχιστα μικρά, στα απώτερα σημεία τους. Πάχος των πλευρών μειούμενο προς τα ψηλότερα σημεία του κτίσματος. Όροφοι που επικοινωνούν με στενές ξύλινες σκάλες.

Πετρομάχοι, επάλξεις, τα παρατηρητήρια των άνω ορόφων. Διαγώνια πέτρινα κουβούκλια με ντουφεκότρυπες και ζεματίστρες εμπόδιζαν τους οχθρούς να ανατινάζουν τα αγκωνάρια, που προεξέχουν στις γωνίες ή στις πλευρές του πέτρινου οικοδομήματος.
Ντουφεκότρυπες ή πολεμότρουπες, πολεμίστρες, ανοίγματα των τοίχων σε σχήμα κωνικό. Θέσεις από όπου είχαν τη δυνατότητα να σκοπεύουν και  να αποτρέπουν τους ανεπιθύμητους.

Ζεματίστρες, καταχιούστριες, απαραίτητα αμυντικά & επιθετικά συμπληρώματα. Πολεμικές κατασκευές, ανοίγματα από όπου περιέχυναν με καυτό νερό ή λάδι (εξίσου πολύτιμα και τα δύο) από το εσωτερικό του κτίσματος τους εξωτερικούς πιθανούς εισβολείς.

Πόρτες εισόδου δυσανάλογα μικρές, χαμηλές. Υποχρέωναν τους εισερχόμενους να σκύβουν, ώστε  εάν ήτο ανεπιθύμητοι εξουδετερώνονταν ευκολότατα.

Στέρνες μικρές υπόγειες ή ισόγειες, θησαυροφυλάκια του δυσεύρετου νερού. Άκρως αναγκαίες σε μακρές περιόδους εγκλεισμού.

Καταπακτές, καταρράκτες, κατούγια, θερίδες στους πάτους των πύργων, στα υπόγεια.

Οι Μανιάτες δάμασαν την πέτρα διασφαλίζοντας την αιώνια Ελευθερία τους.

Ο πύργος της οικογένειας, η ψυχή, η ζωή, το είναι του Μανιάτη. Ναός πίστης στους απαράβατους άγραφους νόμους. Κάστρο της τιμής, της υπερηφάνειας και της ιστορίας της οικογένειας. Μήνυμα ισχύος, δείγμα δύναμης και ανεξαρτησίας. Οίκος διαμονής και ασφάλειας. Τόπος ιερός, αυστηρά απαραβίαστος από τους εχθρούς, στήριγμα, άσυλο και χώρος προστασίας, μελών και φίλων της πατρίας.



«Ηγεμονία της Μάνης 1453 – 1833»

Επιχρωματισμένος ιστορικός χάρτης

που φαίνεται να έχει συνταχθεί

τον Ιούλιο του 1926 μ.Χ.

από τον Ιστορικό Ιωάννη Πατσουράκο.

Η Ελεύθερη Ηγεμονία τεσσάρων αιώνων.

Ηπειρωτικό σύνορο της ΜΑΝΗΣ

η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

 

 

 

Mάνη

Ο πύργος του Αντωνόμπεη Γρηγοράκη
Ε' ηγεμόνα της Μάνης 1802 - 1808, στον Αγερανό Λακωνίας

 

 

ΜΑΝΗ,
ΠΕΡΗΦΑΝΟΣ ΤΟΠΟΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ
ΙΕΡΟΣ, ΑΔΟΥΛΩΤΟΣ, ΦΩΤΕΙΝΟΣ.

Γη από πέτρα, άνεμο & ήλιο.
Λιτή, αρχοντική, γοητευτική.
Αραιή βλάστηση, άγρια φύσης, πέτρινοι όγκοι, μικροί οικισμοί.
Πύργοι, πυργόσπιτα, ξερολιθιά πεζούλες
βυζαντινοί ναοί, κάστρα και σπήλαια.
Σκληρά ορεινά τοπία πάνω από όρμους
με βραχώδεις απροσπέλαστες ακτές,
που μάχονται με πείσμα τους ανέμους,
ΜΑΝΗ,
το λίκνο της Ελλάδος, της ύπαρξης και του πολιτισμού.
Βρέχεται Δυτικά από το Μεσσηνιακό Κόλπο.
Ανατολικά από το Λακωνικό.
Δυτικό σύνορο της, το γεφυράκι του «Ξερίλα»
στην ιστορική Βέργα του Αλμυρού.
Ανατολικό σύνορο της τα Τρίνησα πριν το Γύθειο.
Νότιο άκρο της το Ταίναρο
και στο μέσο της ο Ταϋγετος, το «Αρσενικό Βουνό».
ΜΑΝΗ
Το όνομα ένα ταξίδι
στην ιστορία τη λαογραφία και τους αιώνες.
ΜΑΝΗ
«Manus», «Brazzo di Maina»
το υπερφυσικό χέρι που χαιρετούσε τους ναυτικούς στο Ταίναρο.
ΜΑΝΗ
«μάινα στα πανιά», λόγω των δυνατών ανέμων.
ΜΑΝΗ
«In Manis» στην πύλη των ψυχών (Manes) προς τον Αδη.
ΜΑΝΗ
το «Κάστρο της Μαϊνης» από το όνομα του αρχιτέκτονα Μαϊνη.
ΜΑΝΗ
«Μάνης», ο Ουρανός, πατέρας του Κρόνου, παππούς του Δία.
ΜΑΝΗ
«Μανός», (το αρχαίο επίθετο στο θηλυκό γένος)
γυμνός από βλάστηση, αραιός,
φαλακρός, άδενδρος, ξηρός.